Cập nhật biểu thuế lũy tiến từng phần năm 2026

Biểu thuế lũy tiến từng phần là một trong những phương pháp tính thuế phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt áp dụng cho thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương, tiền công. Phương pháp này thể hiện nguyên tắc “người có khả năng nộp thuế cao hơn thì nộp nhiều hơn”, đồng thời góp phần giảm bất bình đẳng thu nhập trong xã hội. Tại Việt Nam, biểu thuế lũy tiến từng phần đã được áp dụng từ khi Luật Thuế TNCN năm 2007 ra đời và tiếp tục được hoàn thiện qua các lần sửa đổi. Đến năm 2026, với Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (Luật số 109/2025/QH15), biểu thuế này được điều chỉnh lớn: rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, nâng ngưỡng chịu thuế và điều chỉnh thuế suất một số bậc để phù hợp hơn với thực tiễn kinh tế – xã hội.

1. Khái niệm và nguyên tắc của biểu thuế lũy tiến từng phần

Thuế lũy tiến từng phần là hình thức thuế mà thuế suất tăng dần theo mức thu nhập chịu thuế. Điểm đặc biệt là thuế không áp dụng một mức thuế suất duy nhất cho toàn bộ thu nhập, mà chỉ áp dụng thuế suất tương ứng cho phần thu nhập rơi vào từng bậc.

>> Tham khảo: Thời hạn quyết toán thuế TNDN.

Ví dụ: Nếu một người có thu nhập tính thuế 50 triệu đồng/tháng, thì:

• Phần đến 10 triệu: chịu 5%
• Phần từ 10-30 triệu: chịu 10%
• Phần từ 30-50 triệu: chịu 20%

Tổng thuế phải nộp là tổng của các phần tính riêng biệt, chứ không phải áp 20% cho toàn bộ 50 triệu. Điều này khác hoàn toàn với thuế suất cố định (flat tax) – nơi mọi người đều chịu cùng một tỷ lệ bất kể thu nhập bao nhiêu – hoặc thuế lũy tiến toàn phần (thuế suất cao nhất áp dụng cho toàn bộ thu nhập khi vượt ngưỡng).

Nguyên tắc cốt lõi của biểu thuế lũy tiến từng phần bao gồm:

• Công bằng theo khả năng chịu thuế (ability-to-pay principle): Người thu nhập cao hơn chịu gánh nặng thuế lớn hơn về tỷ lệ.
• Điều tiết thu nhập: Giảm khoảng cách giàu nghèo, tăng nguồn lực cho các chính sách an sinh xã hội.
• Khuyến khích lao động và đầu tư: Vì chỉ phần thu nhập tăng thêm mới chịu thuế suất cao hơn, người lao động vẫn có động lực tăng thu nhập.

>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.

2. Biểu thuế lũy tiến từng phần tại Việt Nam từ năm 2026

Theo Điều 9 Luật Thuế TNCN 2025, biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng cho thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú (ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên hoặc không ký hợp đồng nhưng có thu nhập thường xuyên) được quy định như sau:

• Giảm số bậc từ 7 xuống 5 → đơn giản hóa việc tính toán và kê khai.
• Nâng ngưỡng bậc cao nhất từ trên 80 triệu/tháng lên trên 100 triệu/tháng.
• Giảm thuế suất ở bậc trung gian: bậc 2 từ 15% xuống 10%, bậc 3 từ 25% xuống 20%.
• Khoảng cách giữa các bậc tăng dần (10 – 20 – 30 – 40 triệu đồng), giảm hiện tượng “nhảy bậc thuế” đột ngột.

Kết hợp với mức giảm trừ gia cảnh mới (15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc), ngưỡng miễn thuế thực tế tăng đáng kể. Người không có người phụ thuộc chỉ phải nộp thuế khi lương gross vượt khoảng 17 triệu đồng/tháng (sau trừ bảo hiểm bắt buộc).

>> Tham khảo: 5 trường hợp mua hàng không có hóa đơn vẫn được trừ chi phí khi tính thuế TNDN từ ngày 15/12/2025.

3. Cách tính thuế theo biểu lũy tiến từng phần

Công thức tổng quát: Thuế TNCN phải nộp = ∑ (Phần thu nhập ở bậc i × Thuế suất bậc i)

Ví dụ minh họa (lương gross 45 triệu đồng/tháng, không người phụ thuộc, trừ bảo hiểm bắt buộc 10,5% ≈ 4,725 triệu):

• Thu nhập chịu thuế = 45 – 4,725 = 40,275 triệu đồng.
• Thu nhập tính thuế = 40,275 – 15,5 = 24,775 triệu đồng.

Tính thuế:

• Bậc 1: 10 triệu × 5% = 0,5 triệu
• Bậc 2: (24,775 – 10) = 14,775 triệu × 10% = 1,4775 triệu
• Tổng thuế phải nộp ≈ 1,9775 triệu đồng (khoảng 4,4% trên thu nhập gross).

Nếu áp biểu thuế cũ, số thuế sẽ cao hơn đáng kể do ngưỡng thấp hơn và thuế suất bậc trung gian cao hơn.

>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.

4. Lợi ích và hạn chế của biểu thuế lũy tiến từng phần

Lợi ích:

• Công bằng xã hội: Người thu nhập thấp (dưới ngưỡng giảm trừ) hầu như không phải nộp thuế, trong khi người thu nhập rất cao chịu tỷ lệ thuế cao hơn → góp phần tái phân phối thu nhập.
• Tăng nguồn thu ngân sách: Thuế từ nhóm thu nhập cao giúp tài trợ giáo dục, y tế, hạ tầng mà không cần tăng thuế suất chung.
• Khuyến khích phát triển kinh tế: Vì chỉ phần thu nhập tăng thêm chịu thuế suất cao, người lao động và doanh nghiệp vẫn có động lực tăng năng suất.
• Giảm bất bình đẳng: Nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy thuế lũy tiến giúp Gini coefficient (chỉ số bất bình đẳng) giảm.

Hạn chế:

• Có thể làm giảm động lực làm việc ở nhóm thu nhập cao nếu thuế suất quá cao (hiện 35% được đánh giá là mức trung bình so với khu vực).
• Tăng chi phí hành chính: Cần kê khai, quyết toán chính xác.
• Tránh thuế: Một số cá nhân có thể tìm cách chuyển thu nhập sang hình thức khác (chuyển nhượng tài sản, đầu tư nước ngoài…).

>> Tham khảo: Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ năm 2026.

Kết luận

Biểu thuế lũy tiến từng phần là công cụ quan trọng để thực hiện chính sách thuế công bằng, tiến bộ trong bối cảnh kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển.

Việc sửa đổi năm 2026 – rút gọn bậc, nâng ngưỡng, giảm thuế suất trung gian – thể hiện nỗ lực của Nhà nước trong việc giảm gánh nặng thuế cho người lao động, đồng thời vẫn đảm bảo nguồn thu ngân sách để đầu tư phát triển.

Với mức thuế suất cao nhất chỉ 35% và ngưỡng chịu thuế cao hơn, biểu thuế mới được đánh giá là thân thiện hơn với người thu nhập trung bình và cao.

Người dân cần cập nhật để tính toán thu nhập thực tế, lập kế hoạch tài chính cá nhân hợp lý, đồng thời thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp thuế đúng quy định.

Mọi thắc mắc hay muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:

CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN

• Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
• Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
• Tel : 024.37545222
• Fax: 024.37545223
• Website: https://einvoice.vn/