Ngưỡng miễn thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam năm 2026

Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh là lực lượng quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm số lượng lớn và đóng góp đáng kể vào việc tạo việc làm, lưu thông hàng hóa và phát triển kinh tế địa phương. Trong những năm gần đây, chính sách thuế đối với nhóm đối tượng này đã có những thay đổi mạnh mẽ theo hướng hỗ trợ, giảm gánh nặng tuân thủ và khuyến khích hoạt động chính thức. Một trong những điểm nổi bật nhất là việc nâng cao ngưỡng doanh thu miễn thuế – mức doanh thu mà dưới đó hộ, cá nhân kinh doanh không phải nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Bài viết này cung cấp cái nhìn tổng quan, chi tiết về ngưỡng miễn thuế hiện hành, căn cứ pháp lý, cách áp dụng, nghĩa vụ còn lại và tác động thực tiễn đối với hàng triệu hộ kinh doanh trên cả nước.

1. Bối cảnh và sự thay đổi ngưỡng miễn thuế qua các thời kỳ

Trước năm 2025–2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh khá thấp. Trong một thời gian dài, mức phổ biến là khoảng 100 triệu đồng/năm, sau đó được nâng lên 200 triệu đồng/năm. Khi Quốc hội thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, ngưỡng này được điều chỉnh lên 500 triệu đồng/năm, đồng bộ với quy định về thuế GTGT.

Tuy nhiên, để phù hợp hơn với thực tế lạm phát, chi phí sinh hoạt và quy mô hoạt động thực tế của hộ kinh doanh, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026. Nghị định này sửa đổi, bổ sung Nghị định số 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo đó, cụm từ “500 triệu đồng” được thay thế bằng “01 tỷ đồng” tại nhiều điều khoản quan trọng. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 và áp dụng hồi tố từ đầu năm 2026.

Như vậy, từ năm 2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN.

2. Nội dung quy định về ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP):

• Đối với thuế GTGT (Điều 3): Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
• Đối với thuế TNCN (Điều 4): Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Doanh thu được tính là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ phát sinh trong năm dương lịch (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu theo quy định).

Phân nhóm theo doanh thu năm 2026 (tóm tắt):

Đối với hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng, thuế TNCN được tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng miễn thuế hoặc theo phương pháp thu nhập (doanh thu trừ chi phí), tùy lựa chọn và điều kiện.

3. Nghĩa vụ còn lại của hộ kinh doanh dưới ngưỡng miễn thuế

Mặc dù được miễn hai loại thuế chính, hộ kinh doanh doanh thu ≤ 1 tỷ đồng/năm vẫn có một số nghĩa vụ:

• Thông báo doanh thu thực tế: Phải gửi thông báo doanh thu phát sinh trong năm cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp, chậm nhất ngày 31 tháng 01 năm sau. Hộ mới thành lập trong 6 tháng đầu năm có thể phải thông báo thêm một lần giữa năm.
• Ghi chép và lưu trữ sổ sách: Phải theo dõi doanh thu thực tế, lưu giữ chứng từ, hóa đơn (nếu có) để phục vụ kiểm tra, đối chiếu khi cần.
• Các loại thuế, phí khác: Nếu phát sinh thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, lệ phí môn bài (nếu còn áp dụng theo quy định) hoặc các khoản thu khác thì vẫn phải kê khai và nộp.
• Hóa đơn điện tử: Không bắt buộc, nhưng được đăng ký sử dụng tự nguyện nếu có nhu cầu (ví dụ để bán hàng cho doanh nghiệp hoặc xuất hóa đơn theo yêu cầu khách hàng).

Nếu trong năm doanh thu lũy kế vượt 1 tỷ đồng, hộ phải chuyển sang chế độ khai thuế theo quý và đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử trong thời hạn quy định (thường là 30 ngày kể từ thời điểm vượt ngưỡng).

4. Chính sách hỗ trợ bổ sung năm 2026–2027

Ngoài ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng, Chính phủ còn ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 29/10/2026) quy định giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với cá nhân kinh doanh (bao gồm hộ kinh doanh) có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Lưu ý quan trọng: Chính sách giảm 30% chỉ áp dụng đối với số thuế phải nộp. Đối với những hộ đã thuộc diện miễn thuế hoàn toàn (doanh thu ≤ 1 tỷ đồng), số thuế phải nộp là 0 nên không phát sinh khoản giảm thêm. Chính sách này chủ yếu hỗ trợ nhóm có doanh thu từ trên 1 tỷ đến 10 tỷ đồng.

5. Tác động của chính sách nâng ngưỡng miễn thuế

Theo số liệu từ cơ quan thuế, số hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng khoảng hơn 2,5 triệu hộ. Việc nâng ngưỡng từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng giúp phần lớn hộ kinh doanh nhỏ không phải gánh chịu nghĩa vụ thuế GTGT và TNCN, giảm chi phí tuân thủ và tạo dư địa tái đầu tư, mở rộng quy mô.

Về phía ngân sách nhà nước, chính sách này dẫn đến giảm thu đáng kể (ước tính hàng nghìn tỷ đồng so với ngưỡng cũ). Tuy nhiên, về dài hạn, nó được kỳ vọng khuyến khích hộ kinh doanh hoạt động minh bạch hơn, chuyển đổi sang doanh nghiệp khi đủ điều kiện, và thúc đẩy nền kinh tế chính thức.

Đồng thời, việc bỏ phương pháp thuế khoán truyền thống và chuyển sang xác định doanh thu thực tế đòi hỏi hộ kinh doanh nâng cao ý thức ghi chép sổ sách và sử dụng công nghệ (phần mềm quản lý, hóa đơn điện tử).

6. Một số lưu ý thực tiễn cho hộ, cá nhân kinh doanh

• Xác định chính xác doanh thu: Doanh thu tính theo thực tế phát sinh, bao gồm cả doanh thu bán hàng online, qua sàn thương mại điện tử. Các sàn TMĐT có trách nhiệm khấu trừ, kê khai thay trong một số trường hợp theo quy định.
• Xử lý thuế đã nộp trước khi có Nghị định 141: Nếu hộ đã kê khai, nộp thuế theo ngưỡng 500 triệu trong quý I/2026, sẽ được xử lý bù trừ hoặc hoàn thuế theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
• Chuẩn bị cho giai đoạn chuyển đổi: Hộ nên chủ động theo dõi doanh thu lũy kế hàng tháng/quý để kịp thời chuyển đổi chế độ khi vượt ngưỡng.
• Tư vấn chuyên môn: Do quy định còn nhiều điểm chi tiết về phương pháp tính thuế, tỷ lệ %, chi phí được trừ…, hộ kinh doanh nên tham khảo hướng dẫn của cơ quan thuế địa phương hoặc sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp.

Kết luận

Ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng/năm đối với hộ, cá nhân kinh doanh là một trong những chính sách hỗ trợ quan trọng nhất trong cải cách thuế giai đoạn 2025–2026. Nó phản ánh sự chuyển hướng rõ nét của Nhà nước từ quản lý theo kiểu “khoán” sang quản lý dựa trên doanh thu thực tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế hộ – vốn là nền tảng của kinh tế địa phương và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Việc hiểu rõ và tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro pháp lý mà còn tận dụng tối đa lợi ích từ chính sách, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh. Trong thời gian tới, khi hệ thống quản lý thuế tiếp tục số hóa và hoàn thiện, hộ kinh doanh cần chủ động thích ứng để phát triển bền vững trong nền kinh tế số.

Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:

CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN

• Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
• Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
• Tel : 024.37545222
• Fax: 024.37545223
• Website: https://einvoice.vn/