Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là loại thuế gián thu phổ biến, đánh vào hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam quy định nhiều trường hợp miễn thuế GTGT (không phải nộp thuế) hoặc không chịu thuế GTGT (không tính thuế vào giá bán) nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, đặc biệt đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, nông nghiệp và một số lĩnh vực thiết yếu. Năm 2026 đánh dấu bước thay đổi lớn khi ngưỡng miễn thuế GTGT được nâng lên đáng kể, kết hợp với việc bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế (theo Nghị quyết 198/2025/QH15). Các quy định chính về miễn thuế GTGT năm 2026 dựa trên Luật Thuế GTGT sửa đổi số 149/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026), Nghị định 181/2025/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Thuế GTGT), Nghị định 359/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 181), và các văn bản liên quan như Thông tư 32/2025/TT-BTC.
1. Phân biệt “miễn thuế GTGT” và “không chịu thuế GTGT”
- Không chịu thuế GTGT (Điều 5 Luật Thuế GTGT sửa đổi): Hàng hóa, dịch vụ không tính thuế GTGT vào giá bán, người bán không phải kê khai, nộp thuế GTGT đầu ra, nhưng vẫn được khấu trừ thuế GTGT đầu vào (nếu áp dụng phương pháp khấu trừ). Ví dụ: Sản phẩm nông nghiệp chưa chế biến, hàng hóa chuyển khẩu, quá cảnh.
- Miễn thuế GTGT (Điều 13 Luật Thuế GTGT): Người bán không phải nộp thuế GTGT đầu ra, nhưng không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Áp dụng cho một số đối tượng cụ thể như hộ kinh doanh nhỏ.
Từ 2026, hai khái niệm này được làm rõ hơn để tránh nhầm lẫn.
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
2. Ngưỡng miễn thuế GTGT cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Đây là thay đổi lớn nhất năm 2026:
- Theo Luật Thuế GTGT sửa đổi 2025 (sửa đổi khoản 25 Điều 5 Luật cũ), hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có mức doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng miễn thuế GTGT.
- Trước 2026: Ngưỡng chỉ 100-200 triệu đồng/năm (tùy giai đoạn).
- Từ 01/01/2026: Nâng lên 500 triệu đồng/năm → Ước tính hơn 2,3 triệu hộ kinh doanh (khoảng 90% tổng số) được miễn thuế GTGT và thuế TNCN (đồng bộ với Luật Thuế TNCN sửa đổi).
- Doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm: Không phải nộp thuế GTGT, chỉ cần thông báo doanh thu thực tế (chậm nhất 31/01 năm sau) qua tờ khai mẫu 01/CNKD trên eTax Mobile hoặc thuedientu.gdt.gov.vn. Không bắt buộc sử dụng HĐĐT (nhưng khuyến khích để minh bạch).
- Doanh thu > 500 triệu đồng/năm: Phải nộp thuế GTGT (theo phương pháp trực tiếp hoặc khấu trừ nếu đăng ký), không trừ ngưỡng 500 triệu khi tính thuế GTGT (tính trên toàn bộ doanh thu chịu thuế).
Lợi ích: Giảm gánh nặng cho tiểu thương, hộ kinh doanh nhỏ lẻ (quán ăn, cửa hàng tạp hóa, bán hàng online nhỏ), giúp họ tập trung phát triển kinh doanh.
>> Tham khảo: Quyết toán thuế thu nhập cá nhân từ 14/2/2026.
3. Các đối tượng không chịu thuế GTGT
Theo Điều 4 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP), có khoảng 17-27 trường hợp không chịu thuế GTGT, tập trung hỗ trợ nông nghiệp và lĩnh vực thiết yếu:
- Sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu (mở rộng từ Luật sửa đổi).
- Doanh nghiệp, hợp tác xã mua sản phẩm nông nghiệp chưa chế biến bán cho doanh nghiệp khác: Không kê khai, nộp thuế GTGT nhưng được khấu trừ đầu vào.
- Hàng hóa chuyển khẩu, quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam.
- Dịch vụ tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm (một phần).
- Giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao, khoa học công nghệ (một số hoạt động).
- Chuyển giao công nghệ, phần mềm (một phần).
- Hàng viện trợ nhân đạo, không hoàn lại.
- Vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, xe điện.
- In ấn, xuất bản báo chí, sách giáo khoa (một phần).
Các trường hợp này không tính thuế GTGT vào giá bán, giúp giảm giá thành cho người tiêu dùng và hỗ trợ sản xuất.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
4. Các trường hợp miễn thuế GTGT khác
- Giảm thuế GTGT 2% (từ 10% xuống 8%): Tiếp tục đến hết 31/12/2026 theo Nghị quyết 204/2025/QH15, áp dụng cho hầu hết hàng hóa, dịch vụ (không phải miễn hoàn toàn nhưng giảm gánh nặng).
- Miễn thuế GTGT cho một số dự án đầu tư: Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân (miễn giảm thuế TNDN, TNCN cho khởi nghiệp sáng tạo, nhưng không trực tiếp miễn GTGT).
- Hoàn thuế GTGT: Đối với dự án đầu tư mới, xuất khẩu (không phải miễn nhưng được hoàn nếu đầu vào lớn hơn đầu ra).
>> Tham khảo: Hướng dẫn chi tiết nguyên tắc lập hóa đơn điện tử.
5. Lưu ý quan trọng khi áp dụng miễn thuế GTGT năm 2026
- Kê khai dù miễn: Hộ kinh doanh doanh thu ≤ 500 triệu vẫn phải kê khai thông báo doanh thu (qua eTax Mobile hoặc thuedientu.gdt.gov.vn) để tránh phạt chậm nộp (0,03%/ngày theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
- Không khấu trừ đầu vào: Khi miễn thuế GTGT, không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào (khác với không chịu thuế).
- Hóa đơn điện tử: Khuyến khích sử dụng HĐĐT để minh bạch, dù miễn thuế.
- Phạt vi phạm: Khai sai doanh thu để hưởng miễn thuế → Phạt hành chính, truy thu thuế.
Miễn thuế GTGT năm 2026 là chính sách hỗ trợ lớn từ Nhà nước, đặc biệt nâng ngưỡng lên 500 triệu đồng/năm giúp hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ giảm gánh nặng, tập trung phát triển.
Tuy nhiên, cần tuân thủ kê khai đúng hạn và theo dõi doanh thu để tránh rủi ro. Nếu doanh thu vượt ngưỡng, cân nhắc đăng ký phương pháp khấu trừ để tận dụng đầu vào.
>> Tham khảo: Hóa đơn thay thế; Biên bản điều chỉnh hóa đơn.
Kết luận
Mọi thắc mắc hay muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi