Không phải lập hóa đơn điện tử trong trường hợp nào?

Hóa đơn điện tử (HĐĐT) là công cụ quan trọng trong quản lý thuế, thúc đẩy minh bạch và chuyển đổi số. Tuy nhiên, pháp luật không yêu cầu lập hóa đơn điện tử trong mọi trường hợp để giảm gánh nặng tuân thủ, đặc biệt với hộ kinh doanh nhỏ lẻ và một số giao dịch đặc thù. Các quy định về trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử được nêu rõ tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 05/03/2026) và Dự thảo Nghị định quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đến cuối tháng 3/2026, dự kiến thay thế hoặc bổ sung Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP).

1. Cơ sở pháp lý chính

• Nghị định 68/2026/NĐ-CP (Điều 8 khoản 5): Quy định rõ ngưỡng doanh thu để bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
• Dự thảo Nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử (khoản 4 Điều 8 hoặc tương đương): Liệt kê cụ thể các trường hợp không sử dụng hóa đơn điện tử, nhằm linh hoạt hóa quy định, giảm áp lực hệ thống và chi phí cho người nộp thuế.
• Kết hợp với Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế GTGT 2024 và Nghị định 70/2025/NĐ-CP.

Mục tiêu của các quy định này là cân bằng giữa quản lý thuế chặt chẽ và hỗ trợ phát triển kinh tế hộ gia đình, tiểu thương.

>> Tham khảo: Chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế TNCN 2026.

2. Các trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP

Theo Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP:

• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu tính thuế GTGT năm từ 500 triệu đồng trở xuống: Không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN. Do đó, không bắt buộc lập hoặc sử dụng hóa đơn điện tử. Họ có thể kê khai thuế theo hình thức đơn giản (thông báo doanh thu thực tế 1-2 lần/năm). Nếu khách hàng yêu cầu, có thể sử dụng hóa đơn giấy hoặc đăng ký tự nguyện hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.
• Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng/năm: Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Tuy nhiên, được khuyến khích áp dụng để quản lý minh bạch và dễ dàng kê khai thuế. Nếu có nhu cầu, họ có thể khai và nộp thuế trước khi cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng giao dịch.

Chỉ khi doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên mới bắt buộc đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử (có mã hoặc từ máy tính tiền kết nối thuế) trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày lũy kế đạt ngưỡng. Hộ mới ra kinh doanh hoặc doanh thu đột biến cũng áp dụng tương tự.

>> Tham khảo: Báo giá hóa đơn điện tử; Biên bản điều chỉnh hóa đơn.

3. Các trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử theo Dự thảo Nghị định mới

Dự thảo mở rộng danh sách các trường hợp miễn lập hóa đơn điện tử để giảm tải cho hệ thống và phù hợp với thực tiễn:

a) Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN (theo pháp luật về thuế GTGT và TNCN) – chủ yếu là nhóm doanh thu ≤ 500 triệu đồng/năm.

b) Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ qua sàn thương mại điện tử (TMĐT): Nếu sàn có chức năng thanh toán và đã khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay theo từng giao dịch, thì hộ/cá nhân kinh doanh không phải lập hóa đơn điện tử. Ngoại trừ trường hợp người mua yêu cầu, lúc đó chủ quản sàn phải lập và giao hóa đơn điện tử cho người mua. Đây là điểm mới quan trọng, giúp giảm thủ tục cho tiểu thương bán trên Shopee, Lazada, Tiki…

c) Đại lý bảo hiểm, cá nhân hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp bảo hiểm: Nếu doanh nghiệp bảo hiểm đã khấu trừ thuế đối với doanh thu lũy kế đạt ngưỡng chịu thuế, thì không phải lập hóa đơn điện tử (trừ khi người mua yêu cầu).

>> Tham khảo: Đề xuất lập hóa đơn tổng cuối ngày hoặc cuối tháng: Áp dụng trong những trường hợp nào?

d) Một số khoản thu đặc thù trong lĩnh vực tài chính:

• Các khoản phí và thu khác từ hoạt động tái bảo hiểm (nhượng tái bảo hiểm, hoa hồng…).
• Giao dịch tiền gửi, giao dịch tài chính (chứng chỉ tiền gửi, chứng khoán, phát hành chứng khoán sơ cấp, giấy tờ có giá).
• Bán nợ, giao dịch ngoại tệ, giao dịch sản phẩm phái sinh.

Ngoài ra, dự thảo còn đề xuất không áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền đối với hoạt động bán hàng trên nền tảng TMĐT hoặc nền tảng số.

>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.

4. Ý nghĩa và lưu ý khi áp dụng

Việc quy định rõ các trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử mang lại nhiều lợi ích:

• Giảm chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh nhỏ (dưới 500 triệu đồng), tránh áp lực công nghệ khi họ chưa sẵn sàng.
• Giảm tải cho hệ thống hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế (đang đối mặt nguy cơ quá tải do lượng giao dịch tăng mạnh).
• Khuyến khích sàn TMĐT chịu trách nhiệm khấu trừ thuế, tăng hiệu quả quản lý thuế số.
• Tạo sự linh hoạt: Người bán vẫn có thể tự nguyện lập hóa đơn điện tử nếu cần chứng minh giao dịch hoặc quản lý nội bộ.

>> Tham khảo: Thời điểm xuất hóa đơn điện tử.

Lưu ý quan trọng năm 2026:

• Dù không bắt buộc, nếu khách hàng là doanh nghiệp yêu cầu hóa đơn điện tử để khấu trừ thuế đầu vào, người bán vẫn nên phối hợp lập (hoặc sử dụng dịch vụ của cơ quan thuế theo từng lần).
• Doanh thu được tính dựa trên dữ liệu thực tế (ngân hàng, ví điện tử, sàn TMĐT). Cơ quan thuế có quyền kiểm tra chéo, nên phải kê khai trung thực để tránh phạt (10-40 triệu đồng hoặc cao hơn theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP).
• Hộ kinh doanh đạt ngưỡng 1 tỷ đồng phải đăng ký hóa đơn điện tử tại cổng hoadondientu.gdt.gov.vn trong 30 ngày.
• Phần mềm hỗ trợ giúp tính toán doanh thu và cảnh báo ngưỡng tự động.
• Đối với hộ bán tại chợ truyền thống hoặc kinh doanh truyền thống, cơ quan thuế đang nghiên cứu quy định riêng để hỗ trợ chuyển đổi dần.

>> Tham khảo: Quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

Pháp luật Việt Nam năm 2026 đã linh hoạt quy định nhiều trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử, tập trung hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ, kinh doanh trên sàn TMĐT và một số giao dịch tài chính đặc thù.

Việc nắm rõ các quy định này giúp người nộp thuế tránh vi phạm, giảm chi phí và tận dụng tối đa lợi ích của chuyển đổi số. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh nên theo dõi thông báo chính thức từ Tổng cục Thuế và cập nhật dự thảo Nghị định mới khi được ban hành để áp dụng chính xác nhất.

Kết luận

Mọi thắc mắc hay muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:

CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN

• Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
• Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
• Tel : 024.37545222
• Fax: 024.37545223
• Website: https://einvoice.vn/