Miễn thuế nhập khẩu là chính sách ưu đãi quan trọng của Nhà nước Việt Nam nhằm khuyến khích đầu tư, thúc đẩy sản xuất xuất khẩu, hỗ trợ khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15), miễn thuế nhập khẩu là việc không phải nộp thuế nhập khẩu đối với một số hàng hóa nhất định khi nhập khẩu vào Việt Nam, thay vì cơ chế “nộp rồi hoàn” trước đây. Chính sách này giúp doanh nghiệp giảm chi phí vốn, tăng khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư nước ngoài.
>> Tham khảo: Cách lập bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn điện tử đúng quy định.
Cơ sở pháp lý chính bao gồm:
- Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 (Văn bản hợp nhất 96/VBHN-VPQH 2026).
- Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP, Nghị định 182/2025/NĐ-CP…).
- Các thông tư, công văn hướng dẫn của Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan.
1. Các trường hợp được miễn thuế nhập khẩu
Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu quy định chi tiết các trường hợp miễn thuế. Các trường hợp phổ biến nhất năm 2026:
a. Hàng hóa phục vụ dự án đầu tư ưu đãi
Hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định (máy móc, thiết bị, linh kiện, phương tiện vận tải chuyên dùng…) cho dự án thuộc danh mục ngành nghề, địa bàn ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư. Miễn thuế đối với hàng hóa tạo TSCĐ và nguyên liệu, vật tư cho dự án. Doanh nghiệp phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và sử dụng đúng mục đích.
b. Nguyên liệu, vật tư cho sản xuất xuất khẩu (SXXK)
Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu trực tiếp cấu thành sản phẩm xuất khẩu hoặc tham gia quá trình sản xuất (bao gồm cả thuê gia công lại). Đây là chính sách quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, áp dụng theo cơ chế tự khai, tự chịu trách nhiệm.
c. Hàng hóa cho gia công xuất khẩu
Nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để gia công theo hợp đồng; máy móc, thiết bị tạm nhập; sản phẩm hoàn chỉnh để gắn vào sản phẩm gia công; phế liệu, phế phẩm (nếu tiêu hủy hoặc tái xuất). Sản phẩm gia công xuất khẩu cũng được miễn thuế xuất khẩu.
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
d. Doanh nghiệp chế xuất (EPE) và khu phi thuế quan
Hàng hóa nhập khẩu vào khu phi thuế quan hoặc doanh nghiệp chế xuất để sản xuất, gia công, tái chế… được miễn thuế như nhập khẩu vào khu vực hải quan riêng.
e. Hàng hóa phục vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo
Theo Nghị định 182/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2025), hàng hóa nhập khẩu để phát triển khoa học công nghệ, công nghiệp công nghệ số được miễn thuế. Bao gồm thiết bị nghiên cứu, nguyên liệu thí nghiệm…
f. Các trường hợp khác:
- Hàng viện trợ, quà biếu, quà tặng trong định mức.
- Tài sản di chuyển của cá nhân, tổ chức nước ngoài.
- Hành lý miễn thuế của người xuất nhập cảnh.
- Hàng hóa theo điều ước quốc tế (FTA, ưu đãi ngoại giao…).
- Hàng hóa trị giá nhỏ (dưới mức tối thiểu), mẫu thử, hàng tạm nhập tái xuất…
>> Tham khảo: Hộ kinh doanh phải khai báo tài khoản ngân hàng từ 05/3/2026.
2. Điều kiện áp dụng miễn thuế
Doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện chung:
- Sử dụng hàng hóa đúng mục đích đã đăng ký.
- Có hợp đồng, giấy phép liên quan (hợp đồng gia công, giấy chứng nhận đầu tư…).
- Lưu trữ chứng từ ít nhất 5 năm để kiểm tra sau thông quan.
- Thông báo danh mục miễn thuế (đối với một số trường hợp) trước khi nhập khẩu.
- Chịu trách nhiệm pháp lý nếu khai sai.
Đối với SXXK và gia công: Phải thực hiện thanh khoản đúng hạn, báo cáo tình hình sử dụng nguyên liệu định kỳ.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
3. Thủ tục miễn thuế trong hải quan điện tử (VNACCS)
Thủ tục được số hóa mạnh mẽ qua hệ thống VNACCS/VCIS và Cổng một cửa quốc gia:
- Chuẩn bị hồ sơ: Hợp đồng, invoice, packing list, giấy chứng nhận đầu tư (nếu có), danh mục miễn thuế.
- Khai tờ khai: Khi khai IDA/IDC, doanh nghiệp tự khai mã miễn thuế tương ứng (ví dụ: mã loại hình miễn thuế). Hệ thống tự động tính thuế = 0.
- Nộp hồ sơ điện tử: Đính kèm chứng từ qua VNACCS hoặc VNNSW.
- Phân luồng và kiểm tra: Luồng Xanh thường thông quan nhanh. Trường hợp Vàng/Đỏ, cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ hoặc thực tế hàng hóa.
- Thông quan và theo dõi: Sau thông quan, doanh nghiệp phải sử dụng đúng mục đích và báo cáo thanh khoản (đặc biệt với SXXK, gia công).
Theo Thông tư 121/2025/TT-BTC, thủ tục được thực hiện hoàn toàn điện tử, giảm thời gian đáng kể.
>> Tham khảo: Vận đơn là gì? Ứng dụng của vận đơn trong xuất nhập khẩu.
4. Lợi ích và vai trò của chính sách miễn thuế
- Giảm chi phí nhập khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu cạnh tranh toàn cầu.
- Thu hút FDI vào các ngành ưu tiên (công nghệ cao, xanh, logistics…).
- Thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển khoa học.
- Tăng kim ngạch xuất khẩu, góp phần vào tăng trưởng GDP.
Năm 2026, với các FTA như CPTPP, EVFTA, RCEP, chính sách miễn thuế kết hợp ưu đãi thuế quan giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn hơn.
>> Tham khảo: Cách lập hóa đơn thay thế theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
5. Lỗi thường gặp và lưu ý
- Khai sai mã HS hoặc mục đích sử dụng → Bị truy thu thuế + phạt (có thể 20-50% số thuế).
- Không thanh khoản đúng hạn đối với nguyên liệu SXXK → Mất ưu đãi, phạt chậm.
- Thiếu chứng từ chứng minh sử dụng đúng mục đích.
- Không cập nhật quy định mới (ví dụ: Nghị định 182/2025 về khoa học công nghệ).
Mẹo thực tiễn:
- Sử dụng phần mềm ECUS/FPT để khai báo chính xác.
- Thuê đại lý hải quan uy tín trong giai đoạn đầu.
- Theo dõi thông báo của Tổng cục Hải quan trên customs.gov.vn.
- Lập sổ theo dõi nguyên liệu chi tiết để kiểm tra sau thông quan.
>> Tham khảo: Hợp đồng thương mại trong xuất nhập khẩu.
Kết luận
Mọi thắc mắc hay muốn được tư vấn muốn được tư vấn về phần mềm hóa đơn điện tử E-invoice hoàn toàn miễn phí, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi