Trong bối cảnh Nhà nước đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 3 năm đầu dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đăng ký kinh doanh lần đầu được xem là một trong những “cú hích” mạnh mẽ nhất. Chính sách này được cụ thể hóa tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 17/5/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025. Mục tiêu của chính sách là giảm gánh nặng tài chính trong giai đoạn khởi đầu đầy khó khăn, giúp doanh nghiệp tích lũy vốn, ổn định hoạt động và mở rộng quy mô. Đây không chỉ là ưu đãi thuế đơn thuần mà còn là thông điệp rõ ràng của Nhà nước về khuyến khích khởi nghiệp thực chất, hạn chế tình trạng “đổi vỏ” doanh nghiệp để trốn thuế.
1. Đối tượng được miễn thuế
Doanh nghiệp được hưởng ưu đãi phải thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ hoặc doanh nghiệp vừa theo quy định của pháp luật về hỗ trợ DNNVV (hiện nay chủ yếu căn cứ Nghị định 80/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung).
Tiêu chí xác định DNNVV dựa trên số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm và tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn, phân theo lĩnh vực:
- Doanh nghiệp siêu nhỏ:
- Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, xây dựng: ≤ 10 lao động và doanh thu/nguồn vốn ≤ 3 tỷ đồng.
- Thương mại, dịch vụ: ≤ 10 lao động và doanh thu ≤ 10 tỷ đồng hoặc nguồn vốn ≤ 3 tỷ đồng.
- Doanh nghiệp nhỏ:
- Nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng: ≤ 100 lao động và doanh thu ≤ 50 tỷ đồng hoặc nguồn vốn ≤ 20 tỷ đồng.
- Thương mại, dịch vụ: ≤ 50 lao động và doanh thu ≤ 100 tỷ đồng hoặc nguồn vốn ≤ 50 tỷ đồng.
- Doanh nghiệp vừa:
- Nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng: ≤ 200 lao động và doanh thu ≤ 200 tỷ đồng hoặc nguồn vốn ≤ 100 tỷ đồng.
- Thương mại, dịch vụ: ≤ 100 lao động và doanh thu ≤ 300 tỷ đồng hoặc nguồn vốn ≤ 100 tỷ đồng.
Doanh nghiệp phải được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. “Lần đầu” ở đây được hiểu là doanh nghiệp hoàn toàn mới, không hình thành từ việc chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
2. Thời gian và cách tính thời gian miễn thuế
Theo quy định, doanh nghiệp được miễn 100% thuế TNDN trong 03 năm liên tục, tính từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Thời gian miễn thuế được tính theo năm dương lịch và liên tục, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có phát sinh thu nhập chịu thuế hay không trong những năm đầu.
Đối với doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận trước ngày 17/5/2025 (ngày Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực), nếu đến thời điểm chính sách có hiệu lực vẫn còn trong khoảng thời gian 3 năm đầu thành lập, doanh nghiệp được tiếp tục hưởng ưu đãi cho phần thời gian còn lại. Ví dụ: Doanh nghiệp thành lập tháng 6/2023 thì đến năm 2025 vẫn còn thời gian miễn thuế cho năm 2025 (và có thể một phần năm 2026 tùy cách tính).
Chính sách áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025 trở đi. Doanh nghiệp không phải làm thủ tục xin phép đặc biệt mà tự xác định và kê khai trên tờ khai quyết toán thuế TNDN. Tuy nhiên, cơ quan thuế có quyền kiểm tra, đối chiếu để xác minh điều kiện.
3. Các trường hợp không được hưởng ưu đãi
Để tránh tình trạng lách luật, Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định rõ các trường hợp loại trừ:
- Doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp thành lập mới mà người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp người đại diện không phải là thành viên góp vốn), thành viên hợp danh hoặc người có tỷ lệ vốn góp cao nhất đã từng giữ vai trò tương ứng tại doanh nghiệp khác đang hoạt động hoặc đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng tính từ thời điểm giải thể doanh nghiệp cũ đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới.
- Các khoản thu nhập thuộc khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (một số khoản thu nhập không được ưu đãi theo quy định chung).
Ngoài ra, nếu trong cùng một thời gian doanh nghiệp vừa thuộc diện miễn thuế 3 năm vừa được hưởng ưu đãi khác (ví dụ ưu đãi khởi nghiệp sáng tạo), doanh nghiệp được lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất.
4. Ý nghĩa thực tiễn và lợi ích đối với doanh nghiệp
Ba năm đầu thường là giai đoạn doanh nghiệp phải đầu tư lớn vào máy móc, nhân sự, marketing, xây dựng thương hiệu… trong khi doanh thu còn hạn chế và rủi ro cao. Việc miễn toàn bộ thuế TNDN giúp doanh nghiệp giữ lại toàn bộ lợi nhuận để tái đầu tư, trả nợ hoặc dự phòng rủi ro. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các startup và doanh nghiệp gia đình vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh.
Chính sách cũng góp phần tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng hơn giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI. Khi gánh nặng thuế giảm, doanh nghiệp có điều kiện tuyển dụng thêm lao động, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Từ góc độ vĩ mô, ưu đãi này khuyến khích hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, mở rộng quy mô chính thức, tăng khả năng tiếp cận tín dụng và hỗ trợ từ Nhà nước. Đồng thời, nó hạn chế tình trạng “doanh nghiệp ma” hoặc thành lập ảo chỉ để hưởng ưu đãi.
5. Những lưu ý quan trọng khi áp dụng
Doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm để tránh rủi ro bị truy thu thuế sau này:
- Tự xác định đúng quy mô DNNVV dựa trên số liệu thực tế của năm trước liền kề hoặc dự kiến (đối với doanh nghiệp mới). Số liệu phải khớp với báo cáo tài chính và danh sách lao động tham gia BHXH.
- Hạch toán rõ ràng, đầy đủ chứng từ. Dù được miễn thuế, doanh nghiệp vẫn phải kê khai đầy đủ doanh thu, chi phí và thu nhập chịu thuế trên tờ khai quyết toán.
- Theo dõi thay đổi quy mô. Nếu trong thời gian miễn thuế, doanh nghiệp vượt ngưỡng DNNVV, vẫn được hưởng ưu đãi đến hết 3 năm (theo tinh thần chính sách hỗ trợ).
- Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập, cần phân bổ hoặc hạch toán riêng thu nhập được miễn thuế.
- Lưu trữ hồ sơ chứng minh “đăng ký lần đầu” và không thuộc trường hợp loại trừ để phục vụ thanh tra, kiểm tra.
Cơ quan thuế khuyến khích doanh nghiệp chủ động liên hệ để được hướng dẫn cụ thể theo từng trường hợp, đặc biệt với các doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh hoặc có yếu tố nước ngoài.
Kết luận
Chính sách miễn thuế TNDN 3 năm cho DNNVV đăng ký kinh doanh lần đầu là bước đi quan trọng thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc nuôi dưỡng và phát triển lực lượng doanh nghiệp tư nhân – động lực chính của nền kinh tế. Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp mới “lấy đà”, tích lũy nguồn lực và vươn lên mạnh mẽ hơn.
Tuy nhiên, để tận dụng tối đa ưu đãi, doanh nghiệp cần hiểu đúng, nắm vững điều kiện và thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ kê khai. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp hưởng lợi hợp pháp mà còn xây dựng uy tín lâu dài với cơ quan thuế và đối tác.
Trong thời gian tới, khi các văn bản hướng dẫn chi tiết hơn được ban hành và thực tiễn áp dụng được rút kinh nghiệm, chính sách này hứa hẹn sẽ tiếp tục được hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững. Doanh nghiệp nên cập nhật thường xuyên thông tin từ cổng thông tin Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và các cơ quan chức năng để áp dụng chính xác nhất.
Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi